Spis treści
Jeśli jesteś twórcą i posiadasz prawa autorskie do stworzonych przez siebie utworów, prawdopodobnie zastanawiasz się, czy możesz wnieść je do fundacji rodzinnej. Odpowiedź jest jednoznaczna: tak, jest to w pełni możliwe i prawnie dopuszczalne.
Zgodnie z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej, jej majątek tworzony jest z mienia wniesionego przez fundatora. Ponieważ ustawa nie zawiera własnej definicji „mienia”, organy podatkowe nakazują odnosić się do art. 44 Kodeksu cywilnego. Z przepisu tego wynika, że mieniem jest własność oraz wszelkie inne prawa majątkowe. W konsekwencji autorskie prawa majątkowe oraz majątkowe prawa pokrewne stanowią mienie i mogą być przedmiotem darowizny na rzecz fundacji rodzinnej. Dotyczy to m.in. praw do utworów literackich, naukowych, muzycznych, fotograficznych czy audiowizualnych.
Przedmiotem wniesienia do fundacji mogą być wyłącznie autorskie prawa majątkowe. Nie dotyczy to autorskich praw osobistych – prawa osobiste są niezbywalne i nie można się ich zrzec.
Czy fundacja zapłaci podatek (CIT) od dochodu z udzielania licencji?
Organy podatkowe jednolicie przyjmują, że udzielanie przez fundację rodzinną licencji na korzystanie z posiadanych praw autorskich wpisuje się w dozwolony zakres działalności gospodarczej fundacji.
W interpretacji indywidualnej z 18 czerwca 2026 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.108.2026.2.END, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że autorskie prawa majątkowe i prawa pokrewne oraz upoważnienie do komercjalizacji wizerunku mogą wywoływać odmienne skutki na gruncie CIT.
Skutki podatkowe zależą od tego, komu i w jakim celu licencja jest udzielana:
- Udzielanie licencji podmiotom niepowiązanym (Zwolnienie z CIT)
Jeżeli fundacja rodzinna udziela licencji należących do niej prawa autorskich lub praw pokrewnych podmiotom trzecim (niepowiązanym), przychody z opłat licencyjnych korzystają ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT) (interpretacja Dyrektora KIS, sygn. 0111-KDIB1-2.4010.18.2026.1.END).
- Udostępnianie praw podmiotom powiązanym (Ryzyko 19% CIT)
Inaczej wygląda sytuacja, gdy z praw autorskich należących do fundacji korzysta fundator, beneficjent lub podmiot z nimi powiązany (np. ich spółka operacyjna):
Wykorzystanie w działalności gospodarczej.
Jeżeli prawa służą prowadzeniu działalności gospodarczej przez fundatora, beneficjenta lub podmiot powiązany (z udziałem min. 5%), ma zastosowanie art. 6 ust. 8 ustawy o CIT. W takim przypadku przychód nie korzysta wówczas ze zwolnienia, a dochód podlega opodatkowaniu stawką 19% CIT.
Brak związku z działalnością gospodarczą.
Jeżeli prawa są udostępniane podmiotowi powiązanemu, ale nie służą prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej, art. 6 ust. 8 ustawy o CIT może nie znaleźć zastosowania. Konieczne jest jednak ustalenie wynagrodzenia na warunkach rynkowych, aby zapobiec kwalifikacji transakcji jako tzw. ukryte zyski.
Wizerunek fundatora
Dyrektor KIS odmiennie ocenił możliwość komercyjnego wykorzystywania wizerunku fundatora.
Wizerunek jest dobrem osobistym, a nie mieniem, dlatego nie da się go skutecznie przenieść na fundację rodzinną w taki sposób jak praw autorskich. Jeżeli fundacja rodzinna uzyskuje przychody z komercjalizacji lub zarządzania wizerunkiem fundatora, zdaniem KIS świadczy usługi wykraczające poza dozwolony ustawowo zakres działalności. W efekcie dochód fundacji rodzinnej z tego tytułu podlega sankcyjnemu opodatkowaniu podwyższoną stawką 25% CIT.
Czy warto wnieść prawa autorskie do fundacji rodzinnej?
Korzyści z wniesienia praw autorskich do fundacji rodzinnej:
- Sukcesja (dorobek twórczy pozostaje w rodzinie na lata, przy jednoczesnym zabezpieczeniu kwestii spadkowych),
- Bezpieczeństwo ekonomiczne (majątek z praw autorskich wniesiony do fundacji rodzinnej będzie generował stałe środki na utrzymanie i edukację kolejnych pokoleń (beneficjentów)),
- Efektywność podatkowa (komercjalizacja utworów na rynku zewnętrznym, korzystając ze zwolnienia z CIT).
Podsumowanie
Fundacja rodzinna to elastyczne i bezpieczne rozwiązanie dla twórców, którzy pragną zabezpieczyć swój majątek intelektualny dla przyszłych pokoleń. Połączenie funkcji ochronnej z efektywnym zarządzaniem aktywami sprawia, że przeniesienie autorskich praw majątkowych tworzy stabilny fundament dla międzypokoleniowej sukcesji.